به گزارش پگاه خبر، داستان سینمای ایران از سفری تاریخی آغاز میشود؛ جایی که ۱۲۶ سال پیش، مظفرالدین شاه قاجار در سفر خود به فرنگ (۱۹۰۰ میلادی) با دستگاه «سینماتوگراف» آشنا شد و دستور خرید یک دوربین فیلمبرداری را صادر کرد.
نخستین فیلم تاریخ ایران با همین دوربین به دست میرزا ابراهیمخان عکاسباشی تهیه شد؛ فیلمی کوتاه که حضور شاه قاجار در مراسم «جشن عید گل» در بلژیک ار نشان میداد و نخستین مستند سینمای ایران نیز به شمار میرود .
ایران خیلی زود صاحب سینما شد و تنها پنج سال پس از اختراع سالن سینما توسط برادران لومیر، نخستین سالن سینمای کشور سال ۱۲۷۹در تبریز با نام «سینما سولی» آغاز به کار کرد و ۱۵ سال بعد تعطیل شد؛ اما نخستین سینمای عمومی تهران را میرزا ابراهیم خان عکاسباشی در راه اندازی کرد.
نخستین فیلم سینمایی ایرانی را هم اوانس اوگانیانس تهیه و کارگردانی کرد؛ فیلم «آبی و رابی» که سیاه و سفید و صامت بود و با ۵۶۰ تومان ساخته و در دی ماه سال ۱۳۰۹ اکران شد که توانست هفت هزار تومان فروش داشته باشد.
چرا ۲۱ شهریور؟
انتخاب ۲۱ شهریور به عنوان روز ملی سینما، ریشه در بزرگداشت صدمین سال ورود سینما به ایران دارد. نخستین جشن خانه سینما در ۱۹ تیر ۱۳۷۶ برگزار شد و موضوع نامگذاری روزی برای سینما در دستور کار قرار گرفت. پس از بررسیهای فراوان سرانجام در در سال ۱۳۷۹، این روز در تقویم ملی ایران ثبت شد.
تاریخچه سینما در شیراز
شیراز از نخستین شهرهای ایران است که صاحب سینما شد. به روایت مورخانی همچون مسعود مهرابی، نخستین سینمای شیراز در سال ۱۲۹۷ شمسی با نام «تماشاخانه» در محله تاریخی گودعربان تاسیس شد.
منصور صانع نیز در کتاب «شیراز کودکی ما» از آگهی روزنامه فارس در سال ۱۲۹۹ یاد کرده که خبر افتتاح قریبالوقوع سینمای «کافه جنوب» در خیابان جمشیدیان را منتشر کرده است.
طی سالهای ۱۳۰۸ تا ۱۳۴۸، حداقل سیزده سالن سینمای مستقل در شیراز تاسیس شد که رشد اصلی آنها مربوط به دو دهه پایانی این دوره است؛ از مهمترین سینماهای آن دوران میتوان به سینما پارس، تاج، رکس، ایران، مترو، دنیا، سینما تئاتر شیراز، سعدی، پاسارگاد، پرسپولیس، کاپری، پارامونت و آریانا اشاره کرد.
آخرین سینمای ساختهشده در شیراز قبل از انقلاب، سینما آریانا بود که در سال ۱۳۴۸ توسط شاهرخ گلستان در خیابان کریمخان زند افتتاح شد.
شیراز در سال ۱۳۵۷ دارای ۱۳ سینما بود و پس از انقلاب، از این تعداد تنها ۵ سینمای سعدی، ایران، فلسطین، شیراز و پیام باقی ماندند که همگی فاقد استانداردهای لازم صوتی، تصویری و ساختمانی بودند و اکنون در حال تعمیر هستند تا به پردیس سینمایی بدل شوند.
تثبیت جایگاه سینمایی شیراز از طریق توسعه زیرساختها و میزبانی رویدادهای جهانی
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس در گفتوگو با خبرنگار ایرنا از روز سینما یاد کرد و گفت: هر ساله در این روز، خانه سینما و دیگر نهادهای متولی فیلم و سینما، جشنی را به یاد تمامی هنرمندانی که عاشقانه یا به عنوان یک شغل، در این هنر فعالیت داشتهاند، برپا میکنند.
مهدی رنجبر با اشاره به زیرساختها و جایگاه سینمایی شیراز و فارس، اظهار کرد: شیراز حقیقتا از برترین شهرهای سینمایی ایران به شمار میرود؛ این کلانشهر از لحاظ زیرساختهای سینمایی در یک دهه اخیر تحرکی بزرگ داشته و اکنون از ۹ پردیس سینمایی برخوردار است و حتی سه شهرستان فارس یعنی فسا، لارستان و زرقان نیز صاحب پردیس سینمایی هستند.
او ادامه داد: با توجه به زیرساختهای خوب سینمایی فارس و شیراز، سال گذشته جشنواره جهانی فیلم فجر با حضور ۳۲ کشور و یکهزار و ۲۷۶ نفر از فیلمسازان، کارگردانان، هنرمندان، بازیگران و مقامهای سیاسی و فرهنگی دنیا از وزیر تا سفیر به میزبانی شیراز برگزار شد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس در خصوص برگزاری جشنواره جهانی فیلم فجر در سال جاری نیز گفت: این جشنواره مستلزم مشارکت جهانی است، اما با توجه به اینکه در شرایط جنگی قرار داریم و وضعیت منطقه هنوز تثبیت نشده است، امکان برگزاری آن را با تاخیر خواهیم داشت؛ قطعا در حال تدارک این جشنواره هستیم و شاید حتی برگزاری آن به اواخر سال یا ماه اردیبهشت شیراز موکول شود.
وی تاکید کرد: همانند سال گذشته رایزنیها انجام شده و دبیرخانه جشنواره به مدت سه سال با تفاهمنامهای میان وزیر و استاندار فارس، به شیراز و استان فارس آمده است.
رنجبر در پایان اظهار امیدواری کرد که هرچه زودتر آرامش و صلح به میهن عزیزمان بازگردد تا بتوان از این فرصت خوب در شیراز بهره برد.
۲۱ شهریور، یادآور یک قرن هنر، فرهنگ و هویتسازی است
سینمای ایران از آن روزهای دور در سفر مظفرالدینشاه تا امروز، مسیری پرفرازونشیب را پیموده است. ۲۱ شهریور، یادآور یک قرن هنر، فرهنگ و هویتسازی است. شیراز نیز به عنوان یکی از پیشگامان این عرصه، با داشتن قدمتی بیش از یک قرن، سهمی بسزا در تاریخ سینمای ایران دارد و بار دیگر شاهد نهضتی نوین در ساخت سالنهای سینمایی است.
شیراز نیازمند قطب تولید فیلم حرفهای است
مسعود احمدی که نویسندگی و کارگردانی بیش از ۶۰ فیلم و تئاتر، حضور در بیش از ۴۰۰ جشنواره بینالمللی و ملی و کسب بیش از یکصد جایزه از این جشنوارهها را در کارنامه هنری خود دارد، در گفتوگو با خبرنگار ایرنا گفت: فارس از ظرفیتهای اقلیمی و هنری بینظیری برخوردار است، اما نبود زیرساختهای حرفهای برای تولید فیلم بلند موجب شده تا بسیاری از سرمایههای انسانی سینمای این خطه راهی تهران شوند.
او در خصوص فراز و نشیبهای سینمای شیراز گفت: در دهههای گذشته، سینمای شیراز دورانهای متفاوتی را سپری کرده است؛ از دوران فیلمسازی هشت میلیمتری در دهه شصت تا وقفهای که با ورود به عصر دیجیتال ایجاد شد و در نهایت احیای دوباره آن در اواخر دهه هفتاد که با شکلگیری فعالیتهای سینمای جوان و حضور پررنگ فیلمسازان شیرازی در جشنوارهها همراه بود.
کوچ هنرمندان به تهران خطری برای سینمای فارس
این کارگردان پر کار استان فارسی افزود: با این حال، بزرگترین معضل کنونی سینمای شیراز، نبود ساختار حرفهای برای تولید فیلم بلند است؛ مسالهای که باعث شده بسیاری از کارگردانان، بازیگران، فیلمبرداران و تدوینگران توانمند استان، تنها به امید فعالیت در سینمای حرفهای و دیده شدن، ناچار، به پایتخت کوچ کنند.
احمدی ادامه داد: تخلیه شیراز از هنرمندان متخصص، خطری جدی برای آینده سینمای این استان محسوب میشود، هرچند در سالهای اخیر تلاشهای قابل توجهی در حوزه فیلمهای بلند تجربهگرا، فیلمهای مستقل و آثار مستند شکل گرفته است که حضور موفق این آثار در جشنوارههای داخلی و خارجی نشان از پتانسیل بالای فیلمسازان فارس دارد.
وی بیان کرد: با حمایت مسئولان فرهنگ و هنر فارس، میتوان سینمای بلند حرفهای و بدنه را در شیراز راهاندازی کرد تا هنرمندان ضمن ارتزاق و دیده شدن، نیازی به ترک دیار خود نداشته باشند.
شیراز میتواند به عنوان یک پایگاه مستقل برای تولید فیلم شناخته شود
این کارگردان شیرازی با اشاره به ظرفیتهای اقلیمی فارس، بیان کرد: شیراز پتانسیل تبدیل شدن به یکی از قطبهای سینمایی کشور را دارد؛ همانطور که حضور کارگردانان مطرح کشوری برای ساخت آثار در این شهر، گواهی بر این ادعا است.
او با بیان اینکه در بسیاری از کشورهای جهان، پایتخت لزوما مرکز سینمایی نیست، اظهار کرد: شیراز میتواند با بهرهگیری از تنوع اقلیمی و امکانات بومی، این انحصار را در سینمای ایران بشکند و به عنوان یک پایگاه مستقل برای تولید فیلم شناخته شود.
این فیلمساز نگاهی هم به نقدهای وارده بر جشنواره جهانی فیلم فجر شیراز کرد و گفت: یکی از آسیبهای جشنواره فجر این بود که فیلمسازان شیرازی در بدنه مدیریت و دیدهشدن آثارشان سهم اندکی داشتند.
وی افزود: اگر زمینه مشارکت مستقیم فیلمسازان بومی فراهم شود و آنها احساس کنند که جشنواره و تریبونی برای دیده شدن آثارشان وجود دارد، شور و هیجان مضاعفی برای تولیدات آتی ایجاد خواهد شد؛ در غیر این صورت، این جشنواره تنها در سطح مخاطب باقی میماند و انگیزهای برای فیلمسازان ایجاد نمیکند.
سینما؛ آینهای برای همآوایی رنگها، تضادها و رویاهای بشری
سینما، تنها هنر نمایش تصویر نیست؛ بلکه آینهای است که تمام رنگها، تضادها و رویاهای بشری را در خود جای داده است و روز ملی سینما، فرصتی برای بازگشت به ریشههای این هنر زنده و تجلیل از تلاشهای کسانی است که با لنز دوربین و قدرت روایت، به حافظه تاریخی جامعه تبدیل شدهاند.
این روز نهتنها یادآور آغاز حرکت سینمایی در کشور است، بلکه یادآور تعهد هنرمندان به انتقال حقیقت، فرهنگ و هویت در بستری از خلاقیت و پویایی است.
انتهای پیام/
